mağusa surları

ganca
1489 yılına dek Mağusa şehrini çevreleyen Lüzinyan surları, çok yüksek olmalarına karşın, ince bir yapıya sahiptiler. Ardından Kıbrıs'ı ele geçiren Venedikliler, özellikle Osmanlılara karşı önlem almak ve surları ateşli silahlara karşı sağlamlaştırmak amacıyla 1550'li yıllarda Venedikten getirilen mühendis Giovanni Girolamo Sanmichele ile kaptan Nikolao Foskanini tarafından elden geçirilir. Özellikle deniz tarafındaki surlar, Martinengo Tabyası ve Kara Kapısı bu dönemde inşa edilmiştir. Ayrıca surun şehir dışındaki kısmına 46 m genişliğinde hendek açılarak içerisi su ile doldurulmuştur. İri kesme taştan inşa edilen 3 km uzunluğundaki bu surların yüksekliği 18 m, genişliği bazı yerlerde 9 m kadardır. Duvarlarda, burçlar, kapılar, rampalar, mangallar, cephanelik, depo ve ahırlar bulunmaktadır. Surlardaki kuleler şöyle anılmaktadır: Sur duvarlarlarında yer alan ve isimlendirilmiş 14 kule vardır.
,Bu kulelerin isimleri;
Canbulat (Arsenal), Deniz Kapısı Burcu (Mare), Othello (Castelle), Halkalı Mazgal (Signoria), Karpaz Tabya (Diamante), Şehit Tabya (Mozzo), Tophane (Martinengo), Pulocazaro, Moratto, Diocare, Kara Kapısı (Akkule-Ravelin), Altın Burcu (Santa Napa), Su Burcu (Andurizzi), Halkalı Tabya (Campo Santo)dır.
Ayrıca bir iç kale olarak Othello binası ve orjinal iki giriş kapısı olarak Kara Kapısı (Ravelin) ve Deniz Kapısı (Porta del Mare) yer almaktadır. Mağusa'nın Osmanlılar tarafından fethi sırasında harap olan surlar, fetih sonrası Osmanlılarca onarılmıştır.


gadaklizmo

kibris sozluk
Deniz panayırıyla ünlü bir Ortodoks yortusu.

"912 Gadaklizmo panayırında Rumlar Leymosun'da ansızın Türklere saldırdılar, öldürdüler,ağır tahribat yaptılar.''

Rumca: gadaklizmos κατακλυσμός: Nuh tufanı, Deucalion tufanı, Ogygios tufanı; sele neden olan yağmur, ağır yağmur

mecaz: bolluk ve büyük bir kalabalık.

fustanella

kibris sozluk
Entarili (adam).
Rumca. fustanella φούστανελλα: Balkan erkeklerinin giydiği eteklikli yerel giysi.

kaynak: erkan manavoğlu, kıbrıs rumcasının yapısal ve söz dağarcığı olarak kıbrıs türk ağızları üzerindeki etkisi.

emak

tapba lamarina
Türkiye'de olan deprem sonrası Yunanistan tarafından hatay'a yardım amaçlı gönderilen arama kurtarma ekibi.

Ekibin 6 yaşındaki bir kız çocuğunu enkazdan çıkardıktan sonra yaşadıkları sevinç insanlığın sınır tanımadığını gösteriyor.



birinin kıbrıslı olduğunu anlama yolları

mengene

kaplumbağa'ya 'tosbağa', köpeğe'guli', tavuğa 'bulli', ağustos böceğine 'cırlavık', sümüklüböceğe 'garavolli', kertenkeleye 'mişaro', uğurböceğine 'babavura' der.

balığın yanında roka değil, 'golyanduro' arar.

peksemeti çaya batırıp da yer.

çörekte sandviç diye ısrar eder.

'bolibif' ve 'bikla' sız sandviçe sandviç demez.

hellim'e peynir denilmesinden hoşlanmaz ve hellimi her şekilde tüketir; çiğ, kızarmış, ızgara, kebap...

tarhana çorbasına hellim koyar.

karpuzun yanında mutlaka hellim ister.

her yaz birkaç saatini molohiya ayıklamaya adar. evi kötü bir koku sarsa da günlerce o molohiyaların kurumasını bekler.

'macun' yapma alışkanlığından vazgeçtiyse de misafirlerine kendi yaptığı taze sıkılmış limonata ağırlar.

restorantta otururken bile yemek planı yapar.

türkiye'ye gidip de garsondan 'cips' istediğinde karşısına kızarmış patates yerine pakette hazır cips çıkınca şaşırır, anlam veremez.

“ne içersiniz” sorusu yerine “ne dökeyim size” der.

doğada bulduğu her yeşilliği yumurtayla kızartıp yer: yumurta otu, 'ayrelli', kabak, ıspanak...

zeytinyağlı dolmaya yalancı dolma der.

ayçiçek yağına 'fıstık yağı', fıstığa 'gunna' der.

şeftali kebabının muhteviyatında şeftali barındırmadığını bilir.

lor peyniri bilmez, nor bilir.

ekmek kadayıfının içine nor koyar.

'diken inciri' demez, 'babutsa' der.

sucuğa pastırma, pastırmaya da 'kayseri pastırması' der.

sulu muhallebiye gül şurubu döker.

mercimekli pilava 'mücendra' der.

hemen hemen tüm yemeklere 'magi' tavuk suyu tablet ekler.

yeşil zeytine 'çakızdez' der ve servis ederken üzerine sarımsak ile golyandıro tohumu koyar.

damla sakızına 'mezleki' ya da 'baf sakızı' der.

karnıbahara 'çiçek lahanası' der.

enginarın, kabak çiçeğinin dolmasını yapar.

'haşlanmış' kelimesi yerine 'gaynanmış', 'kızarmış' yerine ise ' gavrılmış' kelimelerini kullanır.

'molohiya, kolokas, bidda badadez, lalangı, pastelli, kayık pasta' nedir bilir.

zeytinyağlı yemeklere şeker eklemez.

bullezin biraz daha büyümüş haline kolokas der.

kuru böğrülcenin yanında renga kebabı yer.

kebabı ekmek arası ya da lavaşa sarıp yemeyi reddeder, kebap illa ki pidede olacaktır.

tahınlı bidda, hellimli bidda, zeytinli bidda, çitlembikli bidda pişirir.

kızarmış köfteye 'badades köftesi', hellim böreğine 'soğan böreği'der.

mangal yapmak deyimini kullanmaz, 'kebap yapmak' der.

piknikte mutlaka ama mutlaka kebap pişirir.

katmeri tavada değil de tepside yaparsa adına 'sini katmeri' der.

şamişi ve felafel yemek için bayram yerinin açılmasını dört gözle bekler.


kaynak: ebru cem - babavura - http://ebrubabavura.blogspot.com/

tufan erhürman

narsist
CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman, Cumhurbaşkanı Tatar'ın 'haddini aşan açıklamalar' ile gündeme geldiğini belirterek, "Cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan kişi bana haftada bir tehdit savuruyor" dedi.

karmi

mengene
Girne'nin yaklaşık 8 kilometre batısında, Beşparmak Dağları'nın eteğinde, Karmi, bir diğer adıyla Karaman Köyü, adanın İngiliz sömürgesi altında olduğu 1870'li yıllarda İngilizler bölgeye yerleşerek akdeniz mimarisine uygun köşk ve villalar inşa ettiler. 1870'lerden itibaren bu bölgede yaşamaya başlayan İngilizlere 1900'lü yıllarda Avrupa ve Amerika'dan gelen yabancılar da eklendi. Ancak Kıbrıs'ta baş gösteren iç karışıklıklar ve savaş dönemi ile birçok kişi evlerini terk edip adadan ayrıldı. Savaşın sona ermesi ile kurulan KKTC hükümeti, yabancıları tekrar bu bölgeye davet ederek evlerin onarılması koşuluyla burada yaşamalarına izin verdi. Köyün merkezinde Virgin Mary (Bakire Meryem) adında bir kilise bulunmaktadır.

kabine değişikliği yapılacağı iddiası

mamur
Başbakan Ünal Üstel'in hükümetin şahinlerine karşı yapacağı kaynağı henüz belli olmayan iddiadır.

Ulusal Birlik Partisi Genel Başkanı Faiz Sucuoğlu'nun olası istifasına karşı Başbakan Üstel 3 bakanı görevden alabilir. Buna göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Hasan Taçoy, Sağlık Bakanı İzlem Gürçağ ile Milli Eğitim Bakanı Nazım Çavuşoğlu bakanlıktan alınabilir.

Yine iddiaya göre bakanlıklar için şu isimler geçiyor. Öztürk, Canaltay, Efsun Kaşif, Gardiyanoğlu.

mustafa çelik

goncoloz
"Sevgi her engeli aşar” sözüyle bilinen Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği'nin merhum başkanı.

1964 yılında Mağusa kazasına bağlı Vadili köyünde doğdu. İlkokulu Vadili ilkokulunda, orta eğitimi ise Türk Maarif Koleji edebiyat bölümünde tamamladı. Okul yıllarındaki başarılarıyla Atletizm Milli Takımı'nda yer aldı.





Yine futbolda, geleceğin yıldızlarından biri olarak gösterilirken,1982 yılında geçirdiği araba kazası sonucu, hayatını tekerlekli sandalye üzerinde geçirmek zorunda kaldı. Ancak spordan kopmadı. İngiltere'de gerçekleştirilen tedavi rehabilitasyonu esnasında karşılaştığı engellilere yönelik spor faaliyetlerini Kıbrıs'a taşıdı.



1989'da engelli sporlarını örgütlemek için çalışmalara başladı ve tekerlekli sandalye basketbol takımını kurdu. Aynı dönemde Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği'nde başkan olan Çelik, 1996 yılında Engelliler Spor Federasyonu'nun kurulmasına öncülük etti. Çelik, bu kurumun ilk başkanı oldu ve tekerlekli sandalye basketbol takımının Türkiye liglerinde ve Internatıonal Whell-Chair Basketball Federation/Uluslararası Tekerlekli Sandalye Basketbol Federasyonu'nun (IWBF) resmi Avrupa kupalarında yer almasını, engelli oyuncuların resmi lisans sahibi olmasını sağladı.



Sporun yanı sıra edebiyatçı kimliğini de topluma sunan çelik 'Özlem', 'Çağrı' ve Orkun Bozkurt ile 'Sevgi Savaşçıları/Sessizliğim' adlı şiir kitaplarını yayınladı. Çelik'in son kitabı 'Sevgi Savaşçıları', Necati Özkan Vakfı tarafından ödüle layık görüldü. Şiirleri Azerbaycan Türkçesine çevrilerek Azerbaycan'da 'Sevgi Sessizliğim' adı ile yayınlandı. Toplumun hizmetine sunduğu son eser, uzun yıllar hayalini kurduğu bir rehabilitasyon merkeziydi. Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği çatısı altında 2003 yılında Mehmet Reis Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezi'nin kurulmasını sağlayan Çelik, 14 Kasım 2011'de geçirdiği kalp krizi sonucunda aramızdan ayrıldı.

ziya öztürkler

dark horse
1978 yılında Güzelyurt'ta doğdu. Lisans eğitimini Yakın Doğu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde aldı. Yakın Doğu Üniversitesi “Halk Bilimi Eğitimi” ve Yıldız Teknik Üniversitesi “Yönetim ve Liderlik” bölümlerinde yüksek lisans eğitimlerini tamamladı.

“Eğitim Yönetimi Denetimi Ekonomisi ve Planlaması Bölümü'nde” doktora yaptı.

2001-2014 yılları arasında Lefke Gazi Lisesi, Şehit Turgut Ortaokulu ve Bülent Ecevit Anadolu Lisesi'nde öğretmen olarak çalıştı. 2014 yılından itibaren Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı Yüksek Öğrenim ve Dışilişkiler Dairesi Müdürü olarak görev yaptı. 2014-2021 yılları arasında ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü Yönetim Kurulu Üyeliği ve 2015-2017 yılları arasında Güzelyurt Türk Kızılay Derneği Başkanlığı görevlerinde bulundu.

2021 yılından bu yana Doğu Akdeniz Üniversitesi Vakıf Yöneticiler Kurulu Üyeliği ve Cumhurbaşkanlığı İki Taraflı Eğitim Teknik Komitesi Üyeliği görevlerini yürüttü.

“Güzelyurt Kültürü”, “Bir Gelecek Düşlüyorum” ve “Kıbrıs Gazetesi'nden Alıntılar” adlı kitapları yanında birçok bilimsel bildiri, makale ve çok sayıda köşe yazısı bulunmaktadır.

23 ocak 2022 tarihinde yapılan erken milletvekilliği seçimlerinde ulusal birlik partisi güzelyurt milletvekili seçildi.

İngilizce biliyor. Evli ve iki çocuk babasıdır.

erdal özcenk

ad victoriam
Ulusal Birlik Partisi Gazimağusa belediye başkan adayı. 28 Temmuz 2013'teki Erken Genel Seçimlerinde Ulusal Birlik Partisi'nden Gazimağusa Milletvekili olarak mecliste görev yaptı.

hüsnü falyalı

nowayout
8 Şubat akşamı düzenlenen suikast sonucu hayatını kaybeden Halil Falyalı'nın kardeşi.

Halil Falyalı cinayeti ile falyalı ailesi hakkındaki spekülasyonları Türkiye'de yayın yapan halktv.com.tr'den gazeteci Seyhan Avşar'a anlattı.

genç tv

ad victoriam
KKTC'de uydu yayıncılığına başlayan ilk özel televizyondur.

31 Mayıs 1997 yılında yayın hayatına başladı. Yayın Yüksek Kurulu'nda ilk yayın lisansı alan özel televizyon kanalıdır. First FM'in ve Kıbrıs Genç TV'nin kurucusu Ertan Birinci, aynı zamanda bu yayın kuruluşları çatısı altında toplayan Birinci Medya Kurumu'nun da kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı'dır.

Kanalın yayın yönetmeni Tekin Birinci, Genel Müdürü ise Yavuz Apaydın'dır. 31 Mayıs 2005 tarihinde TURKSAT 3A üzerinden uydu yayınlarına başlamıştır.

Kıbrıs Genç TV sarı çizgilerle çizilmiş Kıbrıs haritası logosunu kullanmakta ve "Halkın Televizyonu" sloganı ile yayınlar yapmaktadır. Yayın içeriğinde haber-tartışma programlarının yanı sıra spor, eğlence ve yarışma programları da yer almaktadır.

osmanlı garısı

goncoloz
düşündüğünü çekinmeden, açıkça söyleyen ve erkek gibi davranışları olan kadın.

püsküllü darıyım ben
bal yapmaz arıyım ben
bilsin dostum düşmanım
osmanlı garıyım ben

neden bekliyorsun?


bu sözlük, duygu ve düşüncelerini özgürce paylaştığın bir platform, hislerini tercüme eden özgür bilgi kaynağıdır.
katkıda bulunmak istemez misin?

üye ol